{"id":16382,"date":"2023-12-04T17:21:00","date_gmt":"2023-12-04T16:21:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.wroblewski.krakow.pl\/?p=16382"},"modified":"2023-12-04T17:21:00","modified_gmt":"2023-12-04T16:21:00","slug":"profilaktyka-czerniaka-w-ramach-kampanii-znamie-znam-je","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.wroblewski.krakow.pl\/?p=16382","title":{"rendered":"Profilaktyka czerniaka w ramach kampanii \u201eZnami\u0119! Znam je?\u201d"},"content":{"rendered":"<p><strong>Czerniak to nowotw\u00f3r z\u0142o\u015bliwy sk\u00f3ry. Charakteryzuje go niezwykle dynamiczny wzrost oraz wczesne i liczne przerzuty<\/strong>, kt\u00f3re s\u0105 trudne w leczeniu farmakologicznym. Kiedy choroba nie jest zaawansowana, usuni\u0119cie czerniaka pozwala na wyleczenie prawie <strong>100% chorych<\/strong>. Dlatego tak wa\u017cne jest jego szybkie oraz prawid\u0142owe rozpoznanie.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>W roku szkolnym <b>2023\/2024 w miesi\u0105cach pa\u017adziernik \u2013 listopad<\/b> nasza szko\u0142a przyst\u0105pi\u0142a do <b>og\u00f3lnopolskiego programu edukacyjnego \u201eZnami\u0119! znam je?<\/b>\u201d. W akcji uczestniczyli <b>uczniowie i uczennice klas: 2a, 2e oraz 3d.<\/b> Szkolnymi koordynatorami programu by\u0142y nauczycielki biologii, Pani <b>mgr Monika Kuras<\/b> i Pani <b>mgr Gabriela W\u0105tor<\/b>.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Uczniowie w ramach przeprowadzonych zaj\u0119\u0107 mieli okazj\u0119 pozna\u0107 charakterystyczne cechy tego nowotworu, sygna\u0142y u\u0142atwiaj\u0105ce jego rozpoznanie oraz czynniki zwi\u0119kszaj\u0105ce ryzyko zachorowania. M\u0142odzie\u017c, dzi\u0119ki lekcji wzbogaconej filmem dydaktycznym, materia\u0142ami informacyjnymi (ulotki, plakat), oraz samodzielnym poszukiwaniom informacji na temat czerniaka dowiedzia\u0142a si\u0119, jak prawid\u0142owo dokona\u0107 samooceny sk\u00f3ry, aby si\u0119 przed nim chroni\u0107.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Na zako\u0144czenie zaj\u0119\u0107 m\u0142odzie\u017c uzupe\u0142nia\u0142a anonimow\u0105 ankiet\u0119 podsumowuj\u0105c\u0105, a wnioski z niej s\u0105 nast\u0119puj\u0105ce:<\/p>\n<p>-100% uczni\u00f3w stwierdzi\u0142o, \u017ce temat jest wa\u017cny, a lekcja ciekawa (za najciekawsze uznali informacje o miejscach, w kt\u00f3rych mo\u017ce rozwija\u0107 si\u0119 czerniak, np. na ga\u0142ce ocznej i \u017ce najcz\u0119\u015bciej u kobiet czerniak pojawia si\u0119 na nogach),<\/p>\n<p>&#8211; uczniowie jednog\u0142o\u015bnie uznali, \u017ce b\u0119d\u0105 regularnie ogl\u0105da\u0107 swoj\u0105 sk\u00f3r\u0119 i stosowa\u0107 si\u0119 do zasad ochrony przed czerniakiem,<\/p>\n<p>&#8211; wszyscy uczniowie przyznali, \u017ce zach\u0119c\u0105 rodzic\u00f3w, znajomych i krewnych, aby tak\u017ce przebadali sk\u00f3r\u0119 i przeka\u017c\u0105 im zdobyt\u0105 na lekcji wiedz\u0119,<\/p>\n<p>&#8211; cz\u0119\u015b\u0107 uczni\u00f3w przyzna\u0142a w komentarzach, \u017ce bardzo istotne jest u\u015bwiadamianie i przestrzeganie przed czerniakiem oraz \u017ce p\u00f3jd\u0105 skontrolowa\u0107 swoj\u0105 sk\u00f3r\u0119 do dermatologa.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Po zako\u0144czonych lekcjach uczniowie potrafili wymieni\u0107 cechy charakterystyczne czerniaka (tzw. ABCE czerniaka), a zaliczamy do nich:<\/p>\n<p>A \u2013 asymetri\u0119 np. znami\u0119 \u201ewylewaj\u0105ce\u201d si\u0119 na jedn\u0105 stron\u0119<\/p>\n<p>B \u2013 brzegi poszarpane, nier\u00f3wnomierne, posiadaj\u0105ce zgrubienia<\/p>\n<p>C \u2013 czerwony, czarny, niejednolity kolor<\/p>\n<p>D \u2013 du\u017cy rozmiar, wielko\u015b\u0107 zmiany powy\u017cej 6mm<\/p>\n<p>E \u2013 ewolucja, czyli post\u0119puj\u0105ce zmiany zachodz\u0105ce w znamieniu<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>W listopadzie uczniowie, w oparciu o zdobyte na lekcji informacje oraz wykorzystuj\u0105c materia\u0142y znalezione w sieci opracowali plakaty na temat profilaktyki, objaw\u00f3w czerniaka (ABCDE czerniaka) oraz czynnik\u00f3w zwi\u0119kszaj\u0105cych ryzyko zachorowania na ten typ nowotworu. Najciekawsze prace zosta\u0142y umieszczone na tablicy biologicznej w holu szkolnym.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Dzi\u0119ki programowi uczniowie z klas 2a, 2e i 3d, ich znajomi i rodziny: nabyli umiej\u0119tno\u015bci rozpoznania czerniaka, u\u015bwiadomili sobie potrzeb\u0119 regularnego samobadania sk\u00f3ry, poznali czynniki podnosz\u0105ce ryzyko zachorowania na czerniaka i b\u0119d\u0105 stosowali zasady ochrony przed czerniakiem, dzi\u0119ki czemu uchroni\u0105 si\u0119, przed tym gro\u017anym nowotworem.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><b>Profilaktyka czerniaka<\/b>:<\/p>\n<ul>\n<li>Nie opalaj si\u0119 w solarium \u2013 jest to g\u0142\u00f3wny czynnik wywo\u0142uj\u0105cy czerniaki u m\u0142odych ludzi.<\/li>\n<li>Unikaj przebywania na s\u0142o\u0144cu w godzinach 11:00 \u2013 16:00.<\/li>\n<li>Ochrona sk\u00f3ry \u2013 stosuj kremy z filtrem, no\u015b czapk\u0119 i okulary przeciws\u0142oneczne latem nawet w pochmurne dni.<\/li>\n<li>Raz w miesi\u0105cu ogl\u0105daj swoj\u0105 sk\u00f3r\u0119 \u2013 sprawd\u017a, czy twoje znamiona si\u0119 nie zmieniaj\u0105 b\u0105d\u017a czy nie pojawi\u0142y si\u0119 nowe.<\/li>\n<li>Je\u015bli zauwa\u017cysz co\u015b podejrzanego, udaj si\u0119 do dermatologa b\u0105d\u017a chirurga \u2013 onkologa.<\/li>\n<li>Przynajmniej raz w roku odwiedzaj dermatologa b\u0105d\u017a chirurga \u2013 onkologa w celu sprawdzenia, czy wszystko w porz\u0105dku.<\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Realizacja projektu edukacyjnego <strong>\u201eZnami\u0119! Znam je?\u201d wpisuje si\u0119 m.in. w realizacj\u0119 Szkolnego Programu Wychowawczo-Profilaktycznego.<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p align=\"right\"><i>Krak\u00f3w, 04.12.2023 r., mgr Monika Kuras, mgr Gabriela W\u0105tor<\/i><\/p>\n<p align=\"right\">\n<p style=\"text-align: left;\" align=\"right\"><a href=\"https:\/\/www.wroblewski.krakow.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/znami\u0119-2023-1.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"300\" height=\"200\" class=\"alignleft size-medium wp-image-16384\" alt=\"znami\u0119 2023 1\" src=\"https:\/\/www.wroblewski.krakow.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/znami\u0119-2023-1-300x200.jpg\" srcset=\"https:\/\/www.wroblewski.krakow.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/znami\u0119-2023-1-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.wroblewski.krakow.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/znami\u0119-2023-1.jpg 1024w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a> <a href=\"https:\/\/www.wroblewski.krakow.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/znami\u0119-2023-2.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"300\" height=\"200\" class=\"alignleft size-medium wp-image-16385\" alt=\"znami\u0119 2023 2\" src=\"https:\/\/www.wroblewski.krakow.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/znami\u0119-2023-2-300x200.jpg\" srcset=\"https:\/\/www.wroblewski.krakow.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/znami\u0119-2023-2-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.wroblewski.krakow.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/znami\u0119-2023-2.jpg 1024w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a> <a href=\"https:\/\/www.wroblewski.krakow.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/znami\u0119-2023-3.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"300\" height=\"200\" class=\"alignleft size-medium wp-image-16386\" alt=\"znami\u0119 2023 3\" src=\"https:\/\/www.wroblewski.krakow.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/znami\u0119-2023-3-300x200.jpg\" srcset=\"https:\/\/www.wroblewski.krakow.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/znami\u0119-2023-3-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.wroblewski.krakow.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/znami\u0119-2023-3.jpg 1024w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a> <a href=\"https:\/\/www.wroblewski.krakow.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/znami\u0119-2023-4.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"300\" height=\"200\" class=\"alignleft size-medium wp-image-16387\" alt=\"znami\u0119 2023 4\" src=\"https:\/\/www.wroblewski.krakow.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/znami\u0119-2023-4-300x200.jpg\" srcset=\"https:\/\/www.wroblewski.krakow.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/znami\u0119-2023-4-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.wroblewski.krakow.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/znami\u0119-2023-4.jpg 1024w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a> <a href=\"https:\/\/www.wroblewski.krakow.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/znami\u0119-2023-5.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"300\" height=\"200\" class=\"alignleft size-medium wp-image-16388\" alt=\"znami\u0119 2023 5\" src=\"https:\/\/www.wroblewski.krakow.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/znami\u0119-2023-5-300x200.jpg\" srcset=\"https:\/\/www.wroblewski.krakow.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/znami\u0119-2023-5-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.wroblewski.krakow.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/znami\u0119-2023-5.jpg 1024w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a> <a href=\"https:\/\/www.wroblewski.krakow.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/znami\u0119-2023-6.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"300\" height=\"200\" class=\"alignleft size-medium wp-image-16389\" alt=\"znami\u0119 2023 6\" src=\"https:\/\/www.wroblewski.krakow.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/znami\u0119-2023-6-300x200.jpg\" srcset=\"https:\/\/www.wroblewski.krakow.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/znami\u0119-2023-6-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.wroblewski.krakow.pl\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/znami\u0119-2023-6.jpg 1024w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Czerniak to nowotw\u00f3r z\u0142o\u015bliwy sk\u00f3ry. Charakteryzuje go niezwykle dynamiczny wzrost oraz wczesne i liczne przerzuty, kt\u00f3re s\u0105 trudne w leczeniu farmakologicznym. Kiedy choroba nie jest zaawansowana, usuni\u0119cie czerniaka pozwala na wyleczenie prawie 100% chorych. Dlatego tak wa\u017cne jest jego szybkie oraz prawid\u0142owe rozpoznanie. &nbsp; W roku szkolnym 2023\/2024 w miesi\u0105cach pa\u017adziernik \u2013 listopad nasza szko\u0142a przyst\u0105pi\u0142a do og\u00f3lnopolskiego programu edukacyjnego \u201eZnami\u0119! znam je?\u201d. W akcji uczestniczyli uczniowie i uczennice klas: 2a, 2e oraz 3d. Szkolnymi koordynatorami programu by\u0142y nauczycielki biologii, Pani mgr Monika Kuras i Pani mgr Gabriela W\u0105tor. &nbsp; Uczniowie w ramach przeprowadzonych zaj\u0119\u0107 mieli okazj\u0119 pozna\u0107 charakterystyczne cechy [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":16383,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.wroblewski.krakow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16382"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.wroblewski.krakow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.wroblewski.krakow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wroblewski.krakow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wroblewski.krakow.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=16382"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.wroblewski.krakow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16382\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16390,"href":"https:\/\/www.wroblewski.krakow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16382\/revisions\/16390"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wroblewski.krakow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/16383"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.wroblewski.krakow.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=16382"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wroblewski.krakow.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=16382"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.wroblewski.krakow.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=16382"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}