*
Oświęcim jest miejscem, którego nie można tylko zwiedzać.
Trzeba przy odwiedzinach pomyśleć z lękiem o tym, gdzie leżą granice nienawiści.
Jan Paweł II, 7 czerwca 1979 r.
*
Muzeum Auschwitz-Birkenau to symbol martyrologii i Zagłady. Nazwa Auschwitz stała się synonimem Holokaustu, Shoah, Szoa. W połowie 1940 roku, na przedmieściach Oświęcimia, miasta wcielonego do Rzeszy Niemieckiej, w byłych koszarach wojskowych, Niemcy założyli obóz koncentracyjny na wzór obozów istniejących już od 1933 roku na terenie III Rzeszy. Tu mieli trafiać więźniowie polityczni i przestępcy, ponieważ więzienia były przepełnione. Z czasem zaczęto osadzać tu również ludzi, dla których nie było miejsca w nowo zaprojektowanym społeczeństwie, w otwierającej się nowej przestrzeni życiowej dla „rasy panów”. Od 1942 roku w Auschwitz zaczęto realizować plan „Endlösung der Judenfrage” czyli „ostatecznego rozwiązania kwestii żydowskiej”. Za tą nazwą kryje się nazistowski plan wymordowania Żydów zamieszkujących tereny okupowane przez III Rzeszę.
Dwudziesty wiek pozostawił na ziemiach polskich tragiczne dziedzictwo i świadectwo ludobójstwa. Obóz Auschwitz-Birkenau nie był jedynym miejscem związanym z Holokaustem, to wszystko stało się częścią naszej historii. Musimy się więc z tymi faktami nieustannie mierzyć i stawiać czoła wyzwaniom, ponieważ „pamięć o przeszłości oznacza zaangażowanie w przyszłość”. Holokaust jako zagadnienie obowiązkowe do realizacji w szkole ponadpodstawowej jest w podstawie programowej od 1999 roku. Nawet najwspanialsza lekcja w klasie nie zastąpi spotkania z Miejscami Pamięci, toteż wizyty w nich stały się istotną częścią edukacji.
W dniu 8 listopada 2021 roku klasy 3e oraz 3g odbyły wizytę w Miejscu Pamięci i Muzeum Auschwitz-Birkenau. Uczniowie uczestniczyli w programie jednodniowego zwiedzania studyjnego, czas jego realizacji trwał 6 godzin. Program obejmował specjalistyczne zwiedzanie obozu Auschwitz I i Auschwitz II-Birkenau, poszerzone o wybraną wystawę narodową oraz tzw. Centralną Saunę i ruiny komór gazowych i krematoriów IV i V.
Pierwsza część wizyty poświęcona była poznaniu historii i działalności obozu Auschwitz I. Uczniowie przeszli przez bramę „Arbeit macht frei”, poznali ekspozycje w różnych blokach pokazujące historię tego miejsca, warunki życia i pracy w obozie koncentracyjnym, rabowanie mienia ofiar, działalność lekarzy wykonujących eksperymenty medyczne, model komory gazowej, różne oblicza terroru wobec więźniów, działalność Ruchu Oporu w Auschwitz, odwiedzili Blok 11 z dziedzińcem, na którym znajduje się Ściana Śmierci, przeszli przez plac apelowy, komorę gazową i krematorium. W Bloku 27 zapoznali się z poruszającymi materiałami dokumentującymi Zagładę europejskich Żydów.
Druga część wizyty obejmowała teren Auschwitz II-Birkenau. Uczniowie przeszli przez Bramę Śmierci i rampę, na której zatrzymywały się transporty i dokonywano selekcji więźniów, obejrzeli baraki sanitarne, barak dziecięcy w obozie kobiecym, miejsce, gdzie stały magazyny „Kanady”, zbiorniki na popioły po kremacji ciał, lasek, w którym palono ludzkie zwłoki, Centralną Saunę, gdzie rejestrowano więźniów wraz z poruszającą wystawą zachowanych zdjęć rodzin zamordowanych w Auschwitz, ruiny komór gazowych i krematoriów.
Młodzież „Wróblewskiego” zapaliła symboliczne znicze w dwóch miejscach, przed Ścianą Śmierci (Auschwitz I) oraz pod Międzynarodowym Pomnikiem Ofiar Obozu (Auschwitz II-Birkenau).
Dlaczego należy odwiedzać takie miejsca jak Muzeum Auschwitz–Birkenau? Odpowiedzią na to pytanie niech będą słowa szczególnego Świadka Historii, Pana Mariana Turskiego, które wypowiedział w czasie uroczystości poświęconych 75. rocznicy wyzwolenia obozu:
Auschwitz nie spadł nagle z nieba, Auschwitz tuptał, dreptał małymi kroczkami, zbliżał się, aż stało się to, co stało się tutaj.
Moja córko, moja wnuczko, rówieśnicy mojej córki, moich wnuków, możecie nie znać nazwiska Primo Levi. Był jednym z najsłynniejszych więźniów tego obozu. Primo Levi użył kiedyś takiego sformułowania: 'To się wydarzyło. To znaczy, że się może wydarzyć wszędzie, na całej ziemi’.
Wyjazd studyjny do Muzeum Auschwitz-Birkenau zorganizowała i opiekę nad młodzieżą pełniła Pani mgr Barbara Bierówka wraz z wychowawczyniami klas Panią mgr Ewą Nowakowską-Murzyn (3e) oraz Panią mgr Dominiką Przepiórką (3g).
Kraków, 09.11. 2021 r. mgr Barbara Bierówka
ul. Czapińskiego 5
30-048 Kraków
+48 12 633 37 64
Kuratorium Oświaty
Portal edukacyjny Miasta Krakowa
Ministerstwo Edukacji Narodowej
Ośrodek Rozwoju Edukacji
Okręgowa Komisja Egzaminacyjna
Centralna Komisja Egzaminacyjna
Konrad Adenauer Gymnasium
Polsko-Niemiecka Współpraca Młodzieży
Uniwersytet Jagielloński
Uniwersytet Pedagogiczny
Uniwersytet Papieski
Akademia Ignatianum
Akademia Górniczo-Hutnicza
Politechnika Krakowska
Uniwersytet Ekonomiczny
Uniwersytet Rolniczy