W dniu 5 listopada 2025 roku, w ramach realizacji materiału z zakresu układu krwionośnego człowieka, uczniowie klasy 3c (biol-chem) przeprowadzili sekcję serca wieprzowego. Wybór tego narządu podyktowany był jego dużym podobieństwem anatomicznym i funkcjonalnym do serca ludzkiego, co pozwoliło na realistyczną wizualizację omawianych struktur.

Zajęcia miały charakter praktyczny i laboratoryjny. Uczniowie, pracując w parach i ściśle przestrzegając szczegółowych wskazówek oraz procedur bezpieczeństwa przekazanych przez nauczyciela, mogli z bliska poznać budowę zewnętrzną i wewnętrzną serca. Głównym celem było nie tylko utrwalenie wiedzy teoretycznej, ale także rozwijanie umiejętności manualnych i analitycznych.

Podczas sekcji uczniowie identyfikowali główne struktury serca (komory, przedsionki, naczynia krwionośne, zastawki), poznawali realistyczny wygląd i teksturę tkanek narządu, co jest nieosiągalne przy użyciu modeli czy ilustracji oraz ćwiczyli umiejętności statystyczne i pomiarowe, dokonując precyzyjnych pomiarów grubości ścian poszczególnych komór serca, wnioskując o ich znaczeniu funkcjonalnym.

Zajęcia laboratoryjne miały dodatkowy, niezwykle ważny kontekst historyczny i edukacyjny – odbyły się dokładnie w 40. rocznicę pierwszego udanego przeszczepu serca w Polsce, dokonanego przez zespół pod kierownictwem profesora Zbigniewa Religi. To przełomowe wydarzenie miało miejsce 5 listopada 1985 roku w Wojewódzkim Ośrodku Kardiologii w Zabrzu (obecnie Śląskie Centrum Chorób Serca). Operacja ta, przeprowadzona w niezwykle trudnych warunkach i pomimo sceptycyzmu części środowiska medycznego, zapoczątkowała nową erę w polskiej kardiochirurgii i transplantologii, ratując życie tysiącom pacjentów. Postać prof. Z. Religi i dokonanie to stanowią symbol determinacji, odwagi i innowacyjności w medycynie.

Wykonanie sekcji serca przez uczniów, w kontekście rocznicy i historii polskiej medycyny, wpisuje się w kierunki realizacji polityki oświatowej państwa na rok szkolny 2025/2026, a zwłaszcza w:

• Kształtowanie myślenia analitycznego poprzez interdyscyplinarne podejście – sekcja połączyła wiedzę biologiczną (układ krwionośny) z umiejętnościami matematycznymi (pomiary, analiza danych) i elementami historii oraz edukacji obywatelskiej (rola nauki w społeczeństwie, etyka transplantacji).

• Szkoła miejscem edukacji obywatelskiej – dziedzictwo prof. Religi, etyczne aspekty transplantacji i znaczenie osiągnięć polskiej nauki kształtujące postawy patriotyczne i poczucie odpowiedzialności społecznej.

• Wspieranie aktywności poznawczej i poczucia sprawczości ucznia poprzez promowanie metod aktywizujących w dydaktyce – praca w parach, samodzielne wykonywanie pomiarów i wyciąganie wniosków to praktyczne metody aktywizujące, które bezpośrednio zwiększają zaangażowanie i poczucie wpływu uczniów na proces uczenia się.

Praktyczne zajęcia laboratoryjne pogłębiły wiedzę merytoryczną uczniów, poszerzyły ich horyzonty w zakresie historii nauki i znaczenia etosu pracy dla rozwoju cywilizacyjnego.

Serdeczne podziękowania składamy dla Babci uczennicy klasy 3c, dzięki której zaangażowaniu uczniowie mieli dostęp do narządów do sekcjonowania.

Zajęcia przygotowała i przeprowadziła Pani mgr Gabriela Wątor, nauczyciel biologii.

Kraków, 05.11.2025 r., mgr G. Wątor