W dniu 15 grudnia 2025 roku, w związku z 44 rocznicą wprowadzenia w Polsce stanu wojennego, gościliśmy w murach „Wróblewskiego” Piotra Fugiela i Tomasza Balon-Mroczka – uczestników i świadków współczesnej historii. W spotkaniu udział wzięli uczniowie dwóch klas humanistycznych 1d i 2d oraz klasy 3a (mat-geo-ang) wraz z nauczycielami: mgr Małgorzatą Nowakowską-Murzyn, mgr Ewą Skibińską i mgr Sylwią Rózgą.
Piotr Fugiel jako 16-latek współzałożył, organizował i działał w latach 1981-1985 w Federacji Młodziezy Walczącej w Krakowie-Nowej Hucie. Od stycznia 1982 roku roznosił paczki z żywnością rodzinom represjonowanych. Wraz z kolegami malował antykomunistyczne hasła na murach, brał udział w akcjach roznoszenia ulotek, działalności samokształceniowej, demonstracjach i manifestacjach rocznicowych w Nowej Hucie. W latach 1982–1986 wraz ze swoim tatą, ś.p. Kazimierzem Fugielem i Józefem Mandrykiem drukował znaczki poczty podziemnej i koperty Polowej Poczty „S” (zyski przekazywano na pomoc rodzinom aresztowanych i ukrywających się działaczy „S”). W latach 1982-1989 był organizatorem, koordynatorem i kolporterem podziemnych wydawnictw, m.in. pism: „Hutnik”, „Tygodnik Mazowsze” oraz kaset audio, kalendarzy i cegiełek. W 1982 roku założył bibliotekę wydawnictw podziemnych dla uczniów Technikum Hutniczo-Mechanicznego w Krakowie-Nowej Hucie. W latach 1982-1986 był wielokrotnie zatrzymywany, kilkunastokrotnie przesłuchiwany, poddawany rewizjom. Założono mu również podsłuch w mieszkaniu. W 1984 roku był rozpracowywany przez Wydz. V DUSW w Krakowie-Nowej Hucie. W 1985 roku roku został ukarany grzywną przez kolegium ds. wykroczeń za malowanie haseł wzywających do bojkotu wyborów do Sejmu PRL. W 1986 roku został pobity. W latach 1984-1988 był uczestnikiem Konfraterni Robotniczej. W 1985-1989 roku był współzałożycielem i organizatorem struktur FMW w Krakowie, został również członkiem Krakowskiej Rady Koordynacyjnej FMW. W IV/V 1988 roku współorganizował pomoc materialną dla strajkujących w HiL w Krakowie-Nowej Hucie. Od 2012 roku jest współinicjatorem oraz współorganizatorem Stowarzyszenia Sieć Solidarności w Krakowie – członek zarządu, pełni rolę przewodniczącego Komisji Solidarności i Pomocy. W 2013 roku został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, a w 2018 roku otrzymał Krzyż Wolności i Solidarności.
Drugi z naszych gości, Tomasz Balon–Mroczek jest autorem książki pt. ,,Kościół w godzinie próby 1945-1989. Nieznane dokumenty i świadectwa” oraz internetowej bazy filmu polskiego – Filmpolski.pl. Za swoją działalność antykomunistyczną otrzymał medal Stowarzyszenia „Dziękujemy za wolność”. Tomasz Balon-Mroczek zrobił nam miłą niespodziankę przyznając, że jest absolwentem „Wróblewskiego”. Był członkiem Federacji Młodzieży Walczącej. W IX liceum Ogólnokształcącym zorganizował grupę młodzieży, która we współpracy z innymi uczniami z krakowskich liceów drukowała ulotki i malowała na budynkach hasła solidarnościowe. W czasie spotkania z uczniami Pan Tomasz Balon-Mroczek opowiedział o wydarzeniach, jakie miały miejsce w latach 1981-1989 w Krakowie. Jego relacja była bliska uczniom, ponieważ przedstawił je z perspektywy młodego człowieka, ucznia szkoły średniej. Jako świadek historii przypomniał o bohaterskich postawach nie tylko dorosłych ale i młodych mieszkańców Krakowa w okresie stanu wojennego oraz w czasie przemian ustrojowych w 1989 roku. Z dużą sympatią wspominał nauczyciela geografii Profesora Zbigniewa Kasprzyka, który wspierał uczniów w nielegalnej aktywności.
Jeszcze przed spotkaniem Pan Piotr Fugiel udostępnił nam dwa banery przedstawiające działalność Federacji Młodzieży Walczącej, które wzbudziły zainteresowanie młodzieży. Bardzo dziękujemy naszym Gościom za złożenie świadectwa przed uczniami „Wróblewskiego”.
Piotr Fugiel i Tomasz Balon-Mroczek są członkami Stowarzyszenia Sieć Solidarności, którego przewodniczącym jest Edward Nowak wielokrotnie goszczący w IX LO na lekcjach współczesnej historii.
Spotkanie zorganizowała Pani mgr Jolanta Gurtat, nauczyciel historii.
Kraków, 15.12.2025 r. mgr Jolanta Gurtat
ul. Czapińskiego 5
30-048 Kraków
+48 12 633 37 64
Kuratorium Oświaty
Portal edukacyjny Miasta Krakowa
Ministerstwo Edukacji Narodowej
Ośrodek Rozwoju Edukacji
Okręgowa Komisja Egzaminacyjna
Centralna Komisja Egzaminacyjna
Konrad Adenauer Gymnasium
Polsko-Niemiecka Współpraca Młodzieży
Uniwersytet Jagielloński
Uniwersytet Pedagogiczny
Uniwersytet Papieski
Akademia Ignatianum
Akademia Górniczo-Hutnicza
Politechnika Krakowska
Uniwersytet Ekonomiczny
Uniwersytet Rolniczy