W dniach 27 maja – 3 czerwca 2017 roku gościliśmy w IX Liceum uczniów i nauczycieli ze szkoły partnerskiej Konrad-Adenauer-Gymnasium w Westerburgu (Nadrenia-Palatynat/ Niemcy), z którą współpracujemy od 2002 roku. Program rewizyty otrzymał dofinansowanie z Polsko-Niemieckiej Współpracy Młodzieży w ramach projektu P-1022-17.
Siedmiodniowe spotkanie rozpoczęło się od powitania na lotnisku w Balicach, skąd rodziny polskie przewiozły uczniów IX Liceum i ich niemieckich partnerów do szkoły. Tutaj polscy uczestnicy wymiany przygotowali dla gości poczęstunek w postaci sałatek i ciast, a nauczyciele koordynatorzy zamówili firmę, która przyrządziła grillowane kiełbaski.
Zanim jednak rozpoczęło się wspólne ucztowanie wszyscy zebrali się w sali gimnastycznej, gdzie Pani mgr Teresa Kasprzyk przeprowadziła serię konkurencji sportowych, dzięki czemu uczniowie przełamali dystans ponownego pierwszego spotkania. Po pełnej śmiechu rozgrzewce sportowej kiełbaski i sałatki szybko zniknęły z bufetu. Po lunchu ponownie udaliśmy się do sali gimnastycznej, aby wspólnie z naszymi gośćmi nauczyć się tańczyć poloneza – polski taniec narodowy. Przy dźwiękach muzyki autorstwa Wojciecha Kilara polsko-niemieckie pary dwukrotnie wykonały układ choreograficzny przygotowany przez Panią mgr Teresę Kasprzyk. Po warsztatach tanecznych omówione zostały sprawy organizacyjne związane z udziałem uczniów niemieckich w lekcjach i z podziałem na grupy oraz z losowaniem potraw do realizacji projektu kulinarnego.
Niedziela została tradycyjnie przeznaczona na dzień z polską rodziną. Polscy uczniowie mogli dowolnie zaplanować, jak spędzą ten dzień z gośćmi z Westerburga.
Poniedziałek uczestnicy wymiany rozpoczęli od udziału w lekcjach. Na dużej przerwie odbyło się oficjalne powitanie grupy niemieckiej z udziałem dyrektora szkoły Pani mgr Anny Urbańskiej. Obecny był również chór szkolny, który pod batutą Pana mgr inż. Piotra Kmiecika wykonał trzy tradycyjne polskie pieśni. Po powitaniu uczniowie ponownie rozeszli się do klas, by uczestniczyć w lekcjach. Po południu zrealizowany został kolejny stały punkt rewizyty uczniów niemieckich, czyli zwiedzanie z przewodnikiem najważniejszych zabytków Krakowa.
We wtorek grupa udała się tramwajem do Nowej Huty, gdzie zwiedziła Muzeum PRL-u. Ciekawym doświadczeniem w tym miejscu było przejście przez dawny schron przeciwatomowy, wybudowany w okresie zimnej wojny. Z Muzeum PRL-u udaliśmy się przez Plac Centralny i Aleję Róż do kościoła Arka Pana.
Kościół ten wart jest zobaczenia z kilku powodów: jest znakomitym w skali kraju przykładem architektury późnego modernizmu (inspirowanej kaplicą w Ronchamp Le Corbusiera) i jest pierwszym – wbrew pierwotnym planom urbanistycznym komunistów – nowo zbudowanym (1969-77) kościołem w robotniczej dzielnicy miasta Krakowa. W środkowej części kościoła umieszczona jest monumentalna rzeźba przedstawiająca postać Chrystusa Ukrzyżowanego autorstwa znanego rzeźbiarza Bronisława Chromego. Kościół Arka Pana posiada też okazałe organy z 3244 piszczałkami, których wspaniały dźwięk uczestnicy wymiany mieli okazję usłyszeć podczas specjalnego koncertu organowego w wykonaniu organisty Pana mgr Tomasza Kuca. W programie koncertu znalazły się m.in. utwory mistrzów: J. S. Bach Fuga in g, Aria z suity D-dur, G. F. Haendel Arrival of the Queen of Sheba, J. Stanley Voluntary IX, Trumpet Voluntary, E. Gigout Minuetto, L. J. A. Lefebure-Wely Sortie.
Po koncercie nadszedł czas na wykonanie pierwszej części projektu kulinarnego, tj. przyrządzenia w polsko-niemieckich grupach wylosowanych wcześniej potraw oraz opracowania prezentacji dokumentującej przebieg wspólnych działań.
Program kolejnego dnia rozpoczął się od warsztatów wokalnych, które poprowadził Pan mgr inż. Piotr Kmiecik. Najpierw polscy uczniowie nauczyli swoich partnerów, jak poprawnie odczytać tekst piosenek w języku polskim, a potem wspólnie – w chórze – uczyli się śpiewać takie utwory jak Szła dzieweczka, Hej sokoły i Hej z góry z góry.
Po wspólnym śpiewaniu rozpoczęła sie prezentacja wyników projektu kulinarnego, która polegała na opisie danej potrawy, przedstawieniu procesu jej wykonania oraz – co najbardziej podobało się uczniom – jej degustacji. Dzięki projektowi kulinarnemu uczestnicy wymiany mogli spróbować tradycyjnych potraw kuchni polskiej, takich jak: galaretki drobiowe, żurek, pierogi z kapustą i grzybami, gołąbki, bigos, kluski śląskie, babka wielkanocna, sernik i makowiec.
Po prezentacjach i degustacji polskich potraw grupa udała się do centrum gokartowego, gdzie rozegrane zostały zawody gokartowe na czas. Wielu uczestników wymiany podkreślało, że wcześniej jeszcze nigdy nie mieli możliwości jeździć po torze gokartowym.
W czwartek uczestnicy wymiany zrealizowali Dzień studyjny w Muzeum Auschwitz-Birkenau. Najpierw udali się do Międzynarodowego Domu Spotkań Młodzieży w Oświęcimiu, gdzie wzięli udział w warsztatach poświęconych historii Holokaustu. Uczniowie pracowali w grupach analizując zdjęcia dokumentalne wykonane na terenie obozu Auschwitz-Birkenau w okresie jego intensywnej działalności. Ułożyli je w następujące bloki tematyczne: rejestracja więźniów w obozie, transport Żydów węgierskich, zdjęcia działań Sonderkommando, zdjęcia lotnicze obozu, wyzwolenie obozu, zdjęcia wykonane po wyzwoleniu – procesy esesmanów. Każda grupa miała przeprowadzić analizę fotografii próbując znaleźć odpowiedź na pytania: Kto wykonał te fotografie? Dlaczego je wykonano? Co widać na tych zdjęciach, a czego nie widać (czego można się domyślać)? Jaka jest historia tych fotografii/ w jaki sposób przetrwały? Czego możemy się nauczyć o Holokauście oraz o Auschwitz korzystając z tych zdjęć? Oprócz fotografii uczniowie otrzymali też teksty źródłowe i fragmenty opracowań poszerzające wiedzę na temat poszczególnych zagadnień związanych z historią obozu Auschwitz-Birkenau.
Po omówieniu na forum wyników pracy każdej z grup, uczestnicy wymiany obejrzeli wspólnie film dokumentalny o wyzwoleniu obozu. Przed rozpoczęciem drugiej części Dnia studyjnego uczniowie zjedli razem obiad i wykonali pamiątkową fotografię przed Międzynarodowym Domem Spotkań Młodzieży. Tak przygotowani – duchowo i fizycznie – uczestnicy wymiany udali się do Muzeum Auschwitz-Birkenau, gdzie w dwóch grupach – z przewodnikiem w języku polskim i w języku niemieckim rozpoczęli 2.5 godzinne zwiedzanie, najpierw Muzeum Auschwitz a następnie Muzeum Birkenau. Przy Pomniku Pomordowanych w Birkenau uczniowie obydwu grup spotkali się i wspólnie zapalili znicze. Dzień studyjny w Muzeum-Auschwitz jest stałym punktem każdego programu wymiany polsko-niemieckiej i wiąże się zwykle dla większości uczestników z głębokimi przeżyciami, trudnymi do zwerbalizowania.
W piątek uczniowie ponownie wzięli udział w dwóch pierwszych lekcjach, po których udali się pieszo na Kopiec Kościuszki. Pogoda wyjątkowo sprzyjała tej eskapadzie: z wierzchołka kopca można było nawet zobaczyć Tatry, co w Krakowie, z uwagi na zanieczyszczenie powietrza, nie zdarza się często. Spacer z kopca do szkoły trwał trochę krócej, chyba głównie z tego powodu, że wszyscy mieli świadomość, że gdy dotrą na miejsce czekać będą na nich pierogi ruskie, których można było najeść się do syta podchodząc po… kolejną dokładkę.
Jedzenie i muzyka łagodzą obyczaje, dlatego po kolejnym wspólnym posiłku grupa przystąpiła do realizacji następnego punktu muzycznego w programie. Tym razem w parach polsko-niemieckich uczniowie śpiewali przed całą grupą piosenkę w języku polskim, którą przez 6 dni programu Polacy uczyli śpiewać swoich niemieckich partnerów. Wśród zaprezentowanych piosenek znalazły się m.in. Sen o Warszawie, Słodkiego miłego życia, Dmuchawce latawce, Hymn klubu sportowego „Wisła Kraków”, La la laj, Wehikuł czasu, Kiler i inne. Występom duetów polsko-niemieckich przyświecało oczywiście motto „śpiewać każdy może” i chodziło w nich przede wszystkim o kontakt z językiem polskim oraz o dobrą zabawę.
Ostatnim punktem programu było wypełnienie ankiety ewaluacyjnej oraz złożenie swojego podpisu na liście uczestników wymiany. Uczniowie – tak samo, jak po zakończeniu spotkania w Niemczech – odnieśli się do pytań, w jakim stopniu dzięki udziałowi w programie wymiany udało się im: odkryć podobieństwa, wzajemnie zbudować zaufanie, wspólnie omawiać i rozwiązywać problemy, określić plany na przyszłość i wzajemnie uczyć się tolerancji.
W wymianie udział wzięło 19 uczniów IX Liceum, 16 uczniów z klasy 1c, 1 uczennica z klasy 1f i 2 uczniów z klasy 2c.
Program wymiany opracowali i zrealizowali nauczyciele: Pani mgr Olga Seneta-Niemiec, Pan mgr inż. Piotr Kmiecik i Pani mgr Aleksandra Pagacz-Pociask we współpracy z nauczycielami Panią mgr Katrin Kloft i Panią mgr Evą-Marie Leidig z Konrad-Adenauer-Gymnasium w Westerburgu.
Kraków, 9 czerwca 2017 r., mgr Aleksandra Pagacz-Pociask
Analiza ankiet, porównanie spotkania w Niemczech i spotkania w Polsce >>>>
Wypowiedzi uczniów IX Liceum na temat wymiany szkolnej – program w Krakowie, zawarte w ankietach.
Pozytywne strony wymiany
Opracowanie: mgr Olga Seneta-Niemiec, mgr Aleksandra Pagacz-Pociask
ul. Czapińskiego 5
30-048 Kraków
+48 12 633 37 64
Kuratorium Oświaty
Portal edukacyjny Miasta Krakowa
Ministerstwo Edukacji Narodowej
Ośrodek Rozwoju Edukacji
Okręgowa Komisja Egzaminacyjna
Centralna Komisja Egzaminacyjna
Konrad Adenauer Gymnasium
Polsko-Niemiecka Współpraca Młodzieży
Uniwersytet Jagielloński
Uniwersytet Pedagogiczny
Uniwersytet Papieski
Akademia Ignatianum
Akademia Górniczo-Hutnicza
Politechnika Krakowska
Uniwersytet Ekonomiczny
Uniwersytet Rolniczy